Showing posts with label निबन्ध. Show all posts
Showing posts with label निबन्ध. Show all posts

Wednesday, April 10, 2024

कस्तो विद्यालय छान्ने ?

     अचेल बिहान, दिउँसो अथवा साँझ आउने धेरै फोनहरु साथीभाइका हुन्छन् । कतिपय साथीभाइहरु त लामो समयदेखि देखभेट नभएकैले पनि मानसपटलबाट ओझेल परिसकेका हुने रहेछन् । अलिकति लाज, अलिकति अप्ठेरो र धेरै खुशी समेटेर कुराकानी हुँदै गर्दा साथीहरुको एउटै साझा जिज्ञासा हुन्छ : बच्चालाई कहाँ भर्ना गर्ने होला यार ? जिवनको युवाकाल अर्थात दुई दशकभन्दा बढि विद्यालय प्रिन्सिपलको भुमिका निभाएको मैले सहि निर्देशन दिन सक्छ भन्ने साथीहरुलाई विश्वास लागेको हुन सक्छ । म मनैबाट जानेसम्मको प्रयास गर्छु तर साथीहरुलाई ठ्याक्कै चित्त बुझाउन सकेको जस्तो भने लाग्दैन । 

मलाई लाग्छ धनि र प्रशस्त पैसा भएका परिवारले आफ्नो बच्चाहरुलाई महंगो भन्दा महंगो विद्यालयमा पढाउनुपर्छ, महंगो रहेनछ भने शुल्क बढाउन लगाएर भएपनि महंगो बनाएर अनि पढाउनुपर्छ । म ती सम्पन्न र धनी परिवारहरुलाई ससम्मान यहिसम्म छोड्दै बाँकी अभिभावकहरुलाई जोड्ने प्रयत्न गर्नेछु । 



म केहि प्रसंगहरु सहित जानेसम्मको कुराहरु जोड्छु :

Monday, February 6, 2023

सभ्य समाजको पहिचान लैगिंक हिँसा बिरुद्धको अभियान’

                                          ‘संसार बदल्नु छ, शुरुवात आँफैबाट गर्नुछ ।

                                  हामी र हाम्रा सन्ततीको लागि सभ्य समाज बनाउनु छ ।’

आदरणीय महानुभावहरु !

सर्वप्रथम त म ‘लैङ्गिक हिंसा’ शीर्षकलाई परिभाषीत गर्न चाहन्छु । लैङ्गिक हिंसा भनेको लिङ्गका आधारमा हुने हिंसा हो । यो बिश्वका धेरै समाजमा प्राचिनकाल देखि नै विकराल समस्याको रुपमा देखिँदै आएको छ । सामान्यतया लिङ्गका आधारमा हुने हिंसा भन्नेबित्तिकै महिला हिंसा भन्ने बुझ्ने प्रचलन सामान्य जनजिवनमा भएपनि महिला वा पुरुष वा तेस्रो लिङ्गी भएकै आधारमा पेशा, अध्ययन, कार्यस्थल, परिवार तथा समाजमा या कुनै पनि ठाउँमा घृणा गर्नु, कुटपिट गर्नु, समान अवसर प्रदान नगर्नु, यौनजन्य दुराचार गर्नु, डर त्रास धम्कि दिनु, पारिश्रमीक नदिनु वा कम दिनु, अश्लील शब्द बोल्नु, अश्लील तस्वीर देखाउनु, अश्लिल इशारा गर्नु आदि सबै लैङ्िगक हिसां हो । हाम्रो देश लगायत संसारका धेरै समाजहरुमा पुरुष भन्दा महिलाहरु विभिन्न प्रकारका हिंसाबाट बढि पिडित भएका कारण लैङ्गिकताका आधारमा हुने हिंसा महिला माथि हुने हिंसाबारेको छलफलमा केन्द्रित रहन्छ ।  त्यसैले आजको बिषयबस्तुलाई महिला हिंसा बिरुद्धको अभियानको रुपमा केन्द्रित गर्न चाहन्छु ।

Thursday, January 16, 2020

हो, म सबैको प्यारो हुनेछु : दैनिकी

              उमेर र अनुभवले खारिएका, समृद्धीको शिखर र असफलताको मैदान दुवै भोगीसकेका । अमेरिकामा निकै बर्ष बसाईँ गरेर अझै बर्षको कम्तिमा एक पटक बिदेश घुमिरहन उमेरले बासमान उमेरका साथीले चिया बसाईँको क्रममा भने 

             – तपाईँको एउटा बानी नराम्रो छ नी । 

            अप्रत्याशीत रुपमा उहाँबाट आएको कुराले मलाई केहि बेर मौन बनायो । मैले जानेसम्म र बुझेसम्म मेरा बानीहरु मलाई अग्रजहरुले सिकाए बमोजिमै थियो । अर्थात सरल भाषामा मैले अँगालेको बानी राम्रैमा गनिन्छ भन्ने मलाई बिश्वास थियो । 

            – के छ सर, त्यस्तो ? 

         अमिलिएको मन अनुहारमा नदेखियोस भन्ने सकेसम्म प्रयास गर्दै प्रतिप्रश्न गरेँ । मनले कता कता मानिरहेको त थिएन ।

Wednesday, January 15, 2020

तिलान्जली : नैतिक शिक्षा


            सत्य बोल, चाहे सत्य तीतो नै किन नहोस् । 
            ईमान्दारीता मानिसको गहना हो, त्यसैले ईमान्दार बन । 
            मेहनत गर्ने मान्छे कहिल्यै असफल हुँदैन । 
            मेहनतले मानिसलाई सफल बनाउँछ । 
            घुस लिन र दिन हुँदैन । 

                भन्ने गरेका, हामीले पढ्ने गरेका, बाआमा, गुरु, हजुरबाआमा लगायत ठूला मान्छेले भनेका  र मैले करिब दुई दशकबाट साना नानीबाबुहरुलाई पढाउँदा भन्ने गरेका वाक्यहरु हुन् । अझै पनि भन्ने गरेको छु तर आफ्नै मनलाई ढाँटेर । हजुरबा हजुरआमा, ठुलाबा र बाले जानी नजानी धेरै कुरा सिकाउनु भयो । सिकाएका कुरा जानेको बेलामा पाएको स्याबासीले मखलेल पनि भईयो । जस्तै :
                          १) आपतमा पर्दा भन्ने मन्त्र 
                         २) डर लाग्दा भन्ने मन्त्र 
                         ३) दुख निवारण मन्त्र 

                        ४) नराम्रो सपना देख्दा जप्ने मन्त्र